en

Winkelwagen leeg

Denktank voor Sociaal-Ecologische Verandering

 

EDITO Dirk Holemans, Het bitse klimaatgevecht is begonnen — ook bij ons

- Johan Malcorps, In de aanloop naar COP26 in Glasgow: de boeken die er toe doen
- Fairouz Gazdallah en Barbara Van Dyck, Gender en voedselsystemen: tussen idealisering en ontkenning
- Koen Dhoore, Agro-ecologie: waarom is de Vlaamse landbouw niet in volle transitie?
- Myriam Dumortier, Marjolein Visser, Suzy Serneels en Esmeralda Borgo, Schaalvergroting houdt agro-ecologische transitie klein
- Alma De Walsche, Antiracisme en dekolonisering. Dekoloniseren: breken met het verleden of verbinden met de toekomst?
- Frederik Janssens, Paulo Freire, bevrijdingspedagoog en dekolonisator

LITERAIR Lies Van Gasse, Drie gedichten

- Olivier Beys, Het Carbon Border Adjustment Mechanism: de EU maakt een vuist in haar klimaatbeleid
- Bas Eickhout, Hoe stevig wordt de fundering voor een duurzamer financieel systeem?

 

 

EDITO

- Kan een moderne samenleving zorg dragen? Dirk Holemans

DOSSIER AGRO-ECOLOGIE

- Bodems en agro-ecologie: is koolstof de heilige graal? Jeroen Watté
-
We hebben weer meer boeren nodig. Over de wedloop tussen voedselproductie en biodiversiteit Myriam Dumortier, Wouter Vanhove
- Tijd voor een verrijzenis van het prijzijstelsel? Hans Vandermaelen, Koen Dhoore
- Het pad is het doel: agro-ecologie en de valkuilen op zoek naar hergronding Marjolein Visser
- Na het virus: tijd en opportuniteit voor een agro-ecologische doorstart in het Zuiden Suzy Serneels, Myriam Welvaert, Wouter Vanhove

REDMOND Tekening

LITERAIR

Vertaling van de zeven tragedies van Aischylos Patrick Lateur

ECONOMIE

- De terugkeer van de overheid. ‘Whatever it takes’ Johan Malcorps
-
Economie in meervoud Deel VII. Naar zorg als kern van de economie Jef Peeters

UITGELEZEN

Bouwstenen voor progressieve totaalpolitiek Kristof Calvo

EDITO

- De democratische dialoogopdracht voor postcoronatijden Dirk Holemans

ECONOMIE

- De Serviceberry: een economie van overvloed Robin Wall Kimmerer
-
Economie in meervoud. Deel VI — Foundational Economy: heropbouwen van essentiële voorzieningen Jef Peeters

REDMOND Tekening

IN MEMORIAM

- In memoriam: David Graeber (1961-2020). De antropoloog van en de activist voor een andere wereld Roger Jacobs

ESSAY

- Al amanah: wij zijn verantwoordelijk voor elkaar Rachida Lamrabet

INTERVIEW

- De natuur herwaarderen. Interview met Tom Bauler Marie-Monique Franssen

LANDBOUW

- Landbouw en natuur: scheiden of verweven? Esmeralda Borgo

LITERAIR

- Vier gedichten Miriam van Hee
-
Zwemlessen voor later Jo Govaerts

TRANSITIE

- INEOS en de politiek van de industriële transitie Frederik De Roeck en Femke Lootens

COMMONS

- Doek: een commonsverhaal van textiel Lies Van Assche en Christine Huyge
-
Bloum: een coöperatieve buurtwinkel in Vorst Karolien Burvenich en Wervel vzw

UITGELEZEN

- Viermaal degrowth Jef Peeters
-
Klimaatverdriet Guido Deraeck

 

Oikos 96 ― inhoud jongste nummer

EDITO
Het roer omgooien in het woonbeleid Dirk Holemans

SAMENLEVING
Crisissen in tijden van verdeeldheid Guido Deraeck

GRONDSTOFFEN
Het Europese grondstoffenbeleid in een mondiaal perspectief: tussen extractivisme en dekolonisering Wies Willems

REDMOND Tekening

LITERAIR
Vijf gedichten Katelijne Billet

DOSSIER WONEN
Inleiding Dirk Holemans
Betaalbaar wonen: er ontbreekt een schakel in de Vlaamse woonmarkt Marc Heughebaert
De wooncrisis vraagt meer dan herverdelen Michel De Bruyne
Het Gents woonbeleid: meer en betere woningen, in het bijzonder voor de laagste inkomens Tine Heyse
Gezocht: lefgozers voor wooncoöperaties Lieve Jacobs, Peggy Totté
Tussen droom en werkelijkheid. Naar meer kwaliteit en diversiteit in het Vlaamse woonlandschap  Julie Mabilde
Betaalbaar huurvastgoed ontwikkelen als verdienmodel met maatschappelijke meerwaarde Filip Canfyn

UITGELEZEN
Murray Bookchin ― ‘Paden naar een groene toekomst’ Roger Jacobs

 

Oikos 95 – Inhoud jongste nummer

 

EDITO

Het ecologisch kompas 

Dirk Holemans

 

IN MEMORIAM

Groene politieke filosoof Marius de Geus (1954-2020)

Roger Jacobs

 

FEMINISME

Feminisme in tijden van klimaatstrijd

Anneleen Kenis

Dit artikel wil een bijdrage leveren om gender op de klimaatagenda te zetten. Het argument is niet enkel dat de klimaatverandering verschillende effecten naargelang iemands gender heeft, maar ook dat de hegemonische antwoorden op de klimaatver- andering van een sociaal geconstrueerde ‘masculiene’ visie op de natuur vertrekken, terwijl een feministische analyse ons net kan helpen te begrijpen wat fundamenteel op het spel staat. Dit artikel kijkt daarvoor naar de klimaatstakingen van 2019 door een feministische bril. Het analyseert hoe de acties erin slaagden klimaatverandering te politiseren rond het thema van intergenerationele rechtvaardigheid, maar ook door het naar voren schuiven van een gecontesteerde tactiek.

 

STEDELIJKHEID

Steden wijzen de weg

Dirk Holemans

In de transitie naar een sociaalecologische samenleving kunnen steden een cruciale rol spelen. Ze zijn de ideale schaal en broedplaats voor nieuwe voorbeelden van een postkapitalistische economie, gebaseerd op lokale kringlopen, samenwerking en innovatieve governance-modellen. Via de commons, de levenseconomie en de sociale kringloopeconomie kunnen ze die transitie vormgeven. Hoe moeten steden zich verenigen om op politiek én economisch vlak echt het verschil te maken? Door het bouwen van stedelijke coalities met een duidelijke politieke agenda gericht op de noodzakelijke sociaalecologische transitie. 

 

REDMOND

Tekening

DEBAT #BLACKLIVESMATTER

 

Dochter van de dekolonisatie

Nadia Nsayi

Met Dochter van de dekolonisatie (EPO, 2020) schreef Nadia Nsayi een familiegeschiedenis die samenvalt met honderd jaar kolonisatie en dekolonisatie. Een meeslepend verhaal dat het relaas van een familie verweeft met de relaties tussen België en Congo. In Oikos 95 nemen we twee fragmenten uit het boek op:  ‘Sorry is niet genoeg’ en ‘Excuses voor koloniaal onrecht’. 

 

De mode is geen bondgenoot

Sarah Vandoorne

Kledingmerken vielen door de mand nadat ze zich via sociale media uitgesproken hadden voor Black Lives Matter. Academici en activisten wijzen steeds vaker op het koloniale verleden waar de mode-industrie op steunt, nog altijd. De oorsprong van deze sector kan getraceerd worden tot de slavenhandel en doorgetrokken tot klimaatongelijkheid. Alle opportunistische Instagramposts ten spijt: de meeste merken zijn geen bondgenoten. Het economisch misbruik waar fast fashion op teert, is volledig gebaseerd op onze koloniale geschiedenis.

 

#BETERNACORONA

Wie wint het gevecht om de Europen Green Deal?

Jan Mertens

Sinds de Europese Commissie eind 2019 het voorstel voor de Green Deal lanceerde, is die een symbool geworden van het gevecht over de toekomst van de Europese burgers. Zullen we een versnelling inzetten naar een klimaatneutrale circulaire maatschappij? Of zal de Covid 19-crisis ervoor zorgen dat we ons uiteindelijk terug begraven in de oplossingen van het verleden? 

 

LITERAIR

Drie gedichten

Geert Van Istendael

 

BIODIVERSITEIT

Het nieuwe denkkader van IPBES: hoe de zoektocht naar de waarde van natuur de wetenschappers uit hun hokjes jaagt

Stijn Neuteleers, Glenn Deliège en Sander Jacobs

Al van in de begindagen van het IPBES waren er heel wat stemmen die opriepen om een andere weg te volgen dan die van dat andere bekende milieu-panel, het IPCC. Natuurbeleid lijkt van een heel andere aard te zijn dan klimaatbeleid: er moet rekening gehouden worden met een veelheid van kennis en waarden. Dit vraagt vervolgens om een heel andere wetenschap, één die breder en inclusiever is dan de klassieke wetenschapsbeoefening, één die fundamenteler interdisciplinair is en bovendien echt openstaat voor zogenaamde lokale kennis. Het nieuwe denkkader van het IPBES kan een belangrijke stap zijn in een dergelijke epistemologische omwenteling. 

 

ECONOMIE

Economie in meervoud. Deel V. Commoning: van beheer tot veranderingspraktijk

Jef Peeters

In deel V van de serie ‘Economie in Meervoud’ zetten we een stap verder met een focus op ‘commoning’, een eerder recent begrip voor de commons-praktijk, het handelen van commoners. Om dat te situeren ten opzichte van het oudere commons-onderzoek beginnen we met de door Ostrom beschreven design-principes voor duurzame commons. Commoning dekt immers een breder terrein dan Ostroms benadering van commons. Aan de hand van enkele belangrijke auteurs proberen we dat terrein deels in kaart te brengen. 

 

UITGELEZEN

De Kollebloem – De kracht van voedende landbouw

Myriam Dumortier

Welke analyses na corona? 

Guido Deraeck

 

Oikos 93 – Inhoud jongste nummer

 

Dit decennium moet het gebeuren

Dirk Holemans

Edito

 

Groen werk, plezant werk

Katrien Van Kerkhoven

In dit stuk bespreekt Katrien Van Kerkhoven de noodzaak van goede, groene jobs in de uitbouw van een ecologische samenleving. Om te overtuigen, moeten deze jobs ook tegemoetkomen aan andere problemen die mensen vandaag in hun werk ervaren, zoals overbelasting en burn-out. Katrien licht toe hoe werk als een katalysator voor de ecologische transitie kan dienen, door het creëren van intrinsiek motiverend en goed werk dat hand in hand gaat met een stevige sociale bescherming. De Homo Cooperans als mensbeeld is hierbij een vertrekpunt.

 

Artificiële Intelligentie. Deel II. Mens zijn in het tijdperk van algoritmen: De mens wordt machine, de machine wordt mens.

Rudi Van de Velde

We leven in een snel veranderende wereld waarin technologische innovaties elkaar in hoog tempo opvolgen: algoritmen, artificiële intelligentie, robotisering... Steeds vaker werpt de vraag zich op hoe deze innovaties gestuurd kunnen worden in het belang van de samenleving. Om hierop een antwoord te bieden, is het belangrijk de verschillende ontwikkelingen vanuit een breder perspectief te begrijpen. In dit nummer zullen we het hebben over de relatie tussen AI en sociale media, over het technokapitalisme met zijn gevolgen op arbeids- en militair vlak, en over de onbegrensde mogelijkheden van AI met de komst van de volgende generatie computers.

 

Economie in meervoud. Deel IV. Coöperaties als vehikel voor transitie

Jef Peeters

In Oikos 92 bracht Hannes Hollebecq al een introductie op de coöperatie als ondernemingsvorm. In deze bijdrage trekken we dat open vanuit een breder historisch perspectief, waarbij een blik op het verleden inzichten aanreikt over de plaats van de coöperatie in de sociaaleconomische transitie die vandaag aan de orde is. We besteden daarbij aandacht aan vernieuwende ontwikkelingen, alsook aan de nieuwe juridische positie van coöperaties in België.

 

Geo-engineering: ultieme redding of ultieme vloek?
De technologiestrijd: voorkomen of genezen?

Johan Malcorps

Niemand zal betwisten dat de inzet van schone technologieën van groot belang is om de transitie naar een klimaatvriendelijke samenleving te maken. De vraag is niet zo zeer: hebben we voor de ecologische transitie technologie nodig? De vraag is eerder: welke technologie hebben we nodig en kunnen we met technologie alleen het probleem oplossen, zoals de zogenaamde ecorealisten ons graag voorhouden? In dit stuk onderzoekt Johan Malcorps wat geo-engineering nu precies inhoudt en analyseert hij de wetenschappelijke en geopolitieke implicaties ervan.

 

Drie gedichten

Peter Mangel Schots

 

Interview met Sherilyn MacGregor: ‘Schelden op zestienjarige meisjes is een zwaktebod’

Tine Hens

Naar aanleiding van Ecopolis 2019 interviewde Tine Hens de Britse Sherilyn MacGregor over ecofeminisme, elitaire klimaattaal en internethaat. “Ecofeminisme is in de kern intersectioneel, het knoopt verschillende vormen van uitsluiting en onrecht — van racisme, over sociale uitsluiting tot milieuvervuiling — aan elkaar en daagt de bestaande orde en het privilege uit. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat die bestaande orde daar giftig en afwijzend op reageert.”

 

Uitgelezen


The Great Mindshift, Maja Göpel
Marie-Monique Franssen

Joker: ‘People are upset’
Bruno Mostrey

Bevrijdende grenzen
Bespreking van Grenzen, het nieuwe boek van Giorgos Kallis
Wouter Vanhove

Da gade gij nie bepalen. Tot waar reikt het autoritair Vlaams identitair beleid?
Analyse van het essay van Bas Heijne Mens/Onmens.
Guido Deraeck

Pagina 1 van 5

Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account