logo

maandag, 31 augustus 2009 01:00

De waanzinnige samenleving

Written by
Rate this item
(0 votes)

Dit weekend stond in het licht van de klimaatcrisis. Met de 'Big Ask Again' in Oostende georganiseerd door Nic Balthazar werd door meer dan tienduizend mensen een duidelijk signaal gegeven aan de politici die over honderd dagen in Kopenhagen beslissen over de toekomst van de planeet. 

In die zin was ik ook verheugd toen ik de weekend editie van De Standaard onder ogen kreeg. De cover kopte duidelijk "CO2 op hoogste peil in 2 MILJOEN JAAR', met ernaast één van de meest existentiële foto's die er bestaan: die van de aardbol. Met deze cover en de artikels binnenin levert de krant -zo lijkt het toch- een belangrijke bijdrage tot de bewustwording van de ernst van de klimaatcrisis. 

Maar wat staat er onder dit artikel op dezelfde cover van de weekendkrant? Een advertentie van het reisbureau Joker met haar 'vroegboektarieven naar meer dan 400 bestemmingen wereldwijd'. Zo kan je vanaf 279€ heen en weer vliegen naar New York, en voor een dikke honderd euro meer zelfs heen en terug naar Mexico City of Nairobi. Al deze prijzen uiteraard met 'alle taksen inbegrepen'. Meer hierover zo dadelijk.

Dit is de waanzinnige samenleving ten top. We weten nu meer dan ooit dat onze CO2-uitstoot drastisch en dringend naar beneden moet, willen we onze kinderen nog een toekomst geven. Dat vergt een ander productie- én consumptiegedrag. We moeten waar het kan door innovatie en het veralgemeend toepassen van bestaande best practices de energie-efficiëntie opschroeven: dit wil zeggen hetzelfde doen met een factor vier tot factor tien minder grondstoffen en energie. Dat kan bijvoorbeeld perfect op vlak van wonen: passiefhuizen geven hetzelfde comfort als het huidig doorsnee huis in Vlaanderen (dat nog steeds poogt de buitenlucht op te warmen). Maar waar dat niet kan, zullen we resultaten moeten boeken door gedragsverandering. En die zullen soms radikaal moeten zijn...

De Britse journalist Georges Monbiot heeft in zijn boek Hitte de indrukwekkende oefening gemaakt om na te gaan of Groot-Brittannië in staat zou zijn tegen 2050 negentig procent minder CO2 uit te stoten. Op basis van tal van studies en rapporten komt hij tot de conclusie dat dit mogelijk is voor de meeste sectoren in de samenleving, van binnenlands personenvervoer over wonen tot de productie van cement. Maar van één sector moet hij vaststellen dat er geen alternatieven in het verschiet liggen: vliegen! Of zoals Monbiot schrijft: "Geen enkele andere particuliere activiteit veroorzaakt zoveel klimaatschade als vliegen: ... op een retourvlucht van Londen naar New York produceert elke passagier ongeveer 1,2 ton CO2: precies de hoeveelheid waar ieder van ons in een heel jaar recht op zal hebben als we de 90 procent emissiereductie hebben bereikt."(p. 257-258).

In die zin zijn de huidige prijzen voor deze intercontinentale (!) vluchten waanzin. En uiteraard is de vermelding 'alle taksen inbegrepen' veelzeggend, want nog steeds is er geen sprake van enige belasting op kerosine, laat staan een energieheffing die de externe kosten van het vliegen internaliseert. Beter ware dan ook de vermelding: 'alle relevante taksen zijn nog niet ingevoerd en dus nul'.

Mocht de politieke klasse die deelneemt aan de Conferentie in Kopenhagen nog op zoek zijn naar een nieuwe en zinvolle inkomstenbron om de verzorgingsstaat overeind te houden na de financiële crisis, dan liggen hier kansen voor het grijpen. Of nog beter: dan is hier sprake van noodzakelijke en dringende ingrepen. Want je kan de burger niet op een-en-dezelfde krantenpagina tegelijk bewust willen maken van de klimaatcrisis én de vrije markt laten spelen die de burger als consument verleidt met waanzinnige prijzen tot alsmeer en als maar verder vliegen.  Willen we de toekomst veilig stellen, dan gaat deze vlieger niet meer op.

 Dirk Holemans 

 

 

 

Read 4657 times Last modified on zaterdag, 12 december 2015 12:16
Dirk Holemans

Dirk Holemans: coördinator van denktank Oikos / hoofdredacteur

van gelijknamige tijdschrift / publicist

Doneer

Wil je Oikos steunen als onafhankelijk platform? Dan kan door een bijdrage – groot of klein - te storten op BE29 0015 9877 0164 (BIC: GEBA BE BB) van Oikos vzw.

Over Oikos

Oikos wil een toonaangevend forum zijn voor de sociaal-ecologische tegenstroom. Oikos vertrekt vanuit de analyse dat het gangbare economische model ecologisch niet duurzaam is, en dat de emancipatie van velen in onze samenleving en de wereld nog lang niet voltooid is. Oikos behandelt alle dimensies van dit streven naar verandering: de onderliggende ethiek, de analyse van de bestaande toestand, de ontwikkeling van alternatieven en de politieke strategie.

Gratis proefnummer

Wil je graag een gratis proefnummer ontvangen van Oikos? Dat kan! Vul op deze pagina jouw gegevens in en wij sturen jou het laatste Oikos nummer als gratis proefnummer op.