logo

dinsdag, 13 maart 2012 15:11

Transitie :Woord van het jaar in 2012?

Written by
Rate this item
(2 votes)

Vorige maand las ik in een tijdschrift een artikel van Matt Ridley (http://www.rationaloptimist.com/): 23 redenen waarom het leven nog nooit zo goed was en alleen maar beter wordt.

Nu hebben we allemaal wel eens behoefte aan een optimistische kijk op de wereld en ik begon dan ook met veel interesse te lezen.Hoe verder ik in het artikel las, hoe verbaasder ik werd en mijn verbaasdheid sloeg al snel om in ergernis, grote ergernis.

Een paar koppen: “het gaat slecht met het milieu: nee!” in Europa worden de rivieren en zeeën schoner; “de olie raakt op ? er is nog genoeg olie voor tientallen jaren misschien eeuwen” met een verwijzing naar de teerzanden, “fossiele brandstoffen of slavernij ?” er zijn 600 fietsende slaven nodig om een gezin van 4 personen te voorzien van energie; “welke financiële crisis ?”; “laten we onszelf nietom zeep helpen omwille van het klimaat”…

Toegegeven, met tunnelvisie kan je veel stellingen bewijzen: de rivieren in Europa zullen inderdaad wel schoner zijn, als je alle vervuiling delocaliseert.. of de 600 slaven, reden te meer om energie te besparen, lijkt me. Kort door de bocht dus, maar wel gevaarlijk aantrekkelijk.

Een andere stelling van de rationele optimist “ zelfvoorziening, vergeet het maar” brengt me dan weer bij mijn (vraag)stelling: “wordt transitie het woord van het jaar 2012 “. Transitie bevindt zich duidelijkaan de andere kant van Riddley’s spectrum maar, als we dan toch een gelijke nis zoeken, ook niet gespeend is van een zeker optimisme. Wat essentieel is voor de aantrekkingskracht

Dhr Ridley hemelt globalisering op als, ik citeer, “de magie van handel en specialisatie”en noemt zelfvoorziening letterlijk armoede, terwijl voor de transitiebeweging zelfvoorziening zonder meer de doelstelling kan worden genoemd.

De transitiebeweging ontstond in de UK in 2005,2006 rond Rob Hopkins en nam al snel uitbreiding momenteel zijn er al een 300-tal gemeenschappen erkend als Transitions Towns. Transition Towns zijn lokale gemeenschappen in grote en kleine steden, dorpen, wijken die zelf aan de slag gaan om hun manier van wonen, werken en leven milieuvriendelijker en meer duurzaam te maken. Piekolie en klimaatverandering zijn de belangrijkste drijfveren om in actie te komen met projecten aan de basis van de samenleving: Lokale veerkracht in plaats van olie-afhankelijkheid. Ondanks het onmiskenbaar succes en de groeiende groep enthousiastelingen oversteeg deze transitie het lokale niveau niet, wat natuurlijk ook in haar definitie schuilt.

Grootschaliger transitie dringt zich dan ook op, transitie van een volledige samenleving met al zijn deelaspecten. Het concept en model Transitiemanagment werd ontwikkeld in Nederlandse academische kringen en raakt ook langzaamaan verspreid in de rest van de wereld en ondertussen ook in Vlaanderen (zie Terra Reversa van Jones en De Meyere en hun referenties). Het model is gestoeld op de samenstelling van transitiearena’s, het definiëren van visionaire streefbeelden, het bepalen van transitiepaden en het opstellen van transitie-experimenten. Een hele boterham dus. Twee gekende experimenten in dit transitiemanagment zijn duurzaam wonen en bouwen (duwobo) en Plan C (materiaaltransitie).

Ondertussen is ook de Stad Gent gestart met een groots project Gent Klimaatneutraal tegen 2050. Een transitie-arena werd opgericht, streefbeelden zijn opgesteld en transitiepaden in grote lijnen uitgezet in de tijd, 20 transitiepaden rond 4 grote thema’s. Een huzarenstukje, het moet gezegd, van een sterke milieudienst met een groep geëngageerde mensen uit Gent en directe omgeving. Maar nu komt het grote werk. Het verder uitwerken van de effectieve paden en de eerste experimenten. Aan een vijftal experimenten is ondertussen al een aanvang gegeven.Een cruciaal moment, geslaagde experimenten moeten het pad voor een grootschaliger transitie effenen naar een breder publiek. De academische wereld en bedrijven zijn totnogtoe eerder afwachtend tot sceptisch: je kan een stad niet uit zijn omgeving lichten, dus zeggen dat je stad of provincie klimaatneutraal kan worden, is dus niet haalbaar. En daar knelt natuurlijk ook het schoentje: zonder academische wereld mis je autoriteit. Er is nochtans nood aan professionalisering, want zelfs ook de vraag dringt zich op: zijn de streefbeelden ambitieus genoeg, kloppen de uitgangspunten wel. Verder fundamenteel onderzoek lijkt onontbeerlijk.

Transitie moet ingebed geraken in het beleid, in onderzoek en grootste uitdaging: de economie. Vraag is dus of de groep er zal in slagen dit broodnodige draagvlak te creëren met geslaagde transitie-experimenten.

Er is nog wat werk aan de winkel vooraleer “transitie” the talk of the town wordt, het zal misschien nog niet voor 2012 zijn. Maar dit is alvast een goede voorzet is, aan en aan het enthousiasme van de Gentse Transitiearena zal het in elk geval niet liggen.

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

Read 8344 times Last modified on zaterdag, 03 augustus 2013 10:34
Lina Avet

Lina Avet is burgerlijk ingenieur en werkt aan de Universiteit Gent, Lina is nauw betrokken bij het energie- en duurzaamheidsbeleid van de UGent.  

Doneer

Wil je Oikos steunen als onafhankelijk platform? Dan kan door een bijdrage – groot of klein - te storten op BE29 0015 9877 0164 (BIC: GEBA BE BB) van Oikos vzw.

Over Oikos

Oikos wil een toonaangevend forum zijn voor de sociaal-ecologische tegenstroom. Oikos vertrekt vanuit de analyse dat het gangbare economische model ecologisch niet duurzaam is, en dat de emancipatie van velen in onze samenleving en de wereld nog lang niet voltooid is. Oikos behandelt alle dimensies van dit streven naar verandering: de onderliggende ethiek, de analyse van de bestaande toestand, de ontwikkeling van alternatieven en de politieke strategie.

Gratis proefnummer

Wil je graag een gratis proefnummer ontvangen van Oikos? Dat kan! Vul op deze pagina jouw gegevens in en wij sturen jou het laatste Oikos nummer als gratis proefnummer op.