logo

woensdag, 28 januari 2015 17:39

De toekomst samen vormgeven! - reactie op het Feestessay van Dirk Holemans

Written by
Rate this item
(1 Vote)

 

Met veel aandacht heb ik het essay lezen. Het is voor mij een verhaal dat verleden , heden en toekomst omvat.. en toch ook weer zoveel niet vat, omvat, bevat,…

Is autonomie het sleutelwoord? Is autonomie voor iedereen toepasbaar, bereikbaar en uitvoerbaar? Wie en wat bepaalt die autonomie? Is dat een definitie bepaald door een homogene groep van eensgezinden? Kent autonomie ook een evolutie en wat betekent dat voor de toekomst? Onze toekomst?

Zoveel vragen spoken door mijn hoofd en er zijn zo weinig antwoorden die me tegemoet komen. Ik stel misschien ook andere vragen, vragen die mijn denken en voelen meer situeren. Die het hier en nu omschrijven en die mijn realiteit en die van velen met mij anders kleuren.
Als migrantendochter, allochtoon, Vlaming met migratieroots, gekleurde Belg en occasionele vreemdeling , geef het kind een naam, zie ik onze (en ook mijn) toekomst (kleurrijk).


Autonomie of vrijheid in handelen?


Wat is autonomie of vrijheid van handelen als het zelfbeschikkingsrecht van mensen geen plaats krijgt noch in denken noch in handelen? Of is autonomie eerder de verhouding van de meerderheid versus de minderheid? De sterksten versus de zwakken? En wie bepaalt dat verschil?


Waarom mag mijn gesluierde vriendin niet autonoom beslissen hoe ze in het leven staat en vanuit welke ideologische leer ze als mens wil participeren aan een samenlevingsmodel? Waarom wordt haar het recht op arbeid ontnomen? Het recht op onderwijs? Recht op onderdak? Recht op dienstverlening? Enzovoort.


De fiets 


De fiets als metafoor roept heel veel jeugdherinneringen bij mij op. Het lijkt bijna nostalgisch. De fiets als motor van de steeds veeleisende economie , waar stilstand achteruitgang is. Het is zoals beschreven een systeem waar je nog amper uit geraakt.


Een fiets als systeem moet er ook op toezien dat er een goede houding kan aangehouden worden zodat een goed evenwicht kan bereikt worden, want anders valt ze neer. En wat is de rol van een fietser? Is de fietser nog tevreden van de klassieke fiets?


Er bestaan intussen al varianten van fietsen , van bakfietsen tot plooifietsen tot zelfs elektronische fietsen. En je zou zeggen dat dit laatste nog een ecologische dimensie heeft en alleen maar kan toegejuicht worden. 
Mijn hamvraag is: wat met zij die niet kunnen of mogen fietsen? Is de fiets voor iedereen toegankelijk? Zoeken we niet best naar varianten die geen drempels vormen voor hen die vandaag geen fiets hebben?


De toenemende armoede van mensen heel dichtbij zorgt ervoor dat we dringend moeten nadenken over het systeem, de fiets. We moeten de polarisatie van ons samenlevingsmodel een halt toeroepen..


Efficiëntie en de drang naar goedkoop, goedkoper , goedkoopst….


Wie vandaag ‘geslaagd’ door het leven wil gaan moet über-flexibel zijn en maximaal efficiënt. De creatie van de supermens lijkt niet veraf. En dat gecombineerd met effectiviteit en de drang om kostenbesparend te zijn.


In mijn professioneel leven word ik geconfronteerd met theorieën en strategieën waarbij werkgevers alles in het werk stellen, soms zelfs veel geld uitgeven, aan zogenaamde consultants om die efficiëntie te realiseren. Men noemt dat in een chique woord “innovatie”.


Het is innovatief om competentiemanagement te implementeren, waarbij competenties en talenten technisch worden ingevuld, met als gevolg dat zwakke medewerkers vriendelijk worden uitgezwaaid. Zo is werken aan absenteïsme in een bedrijfsetting met toenemende werkdruk en hoger ziekteverzuim een nobele actie van een werkgever. De wereld op zijn kop dus! Ik kan voorbeelden blijven geven, maar het punt is inderdaad dat het al heel normaal is geworden dat we onszelf wegwerpbaar maken. Dat we onszelf in allerlei bochten wringen om tegemoet te komen aan alles en iedereen.


De angst om zekerheid heeft ons in een wurggreep.. Werkzekerheid, inkomstenzekerheid, relatiezekerheid (al moet dat niet structureel zijn)… We zijn als het ware slaven van onszelf geworden.


Maar dat niet alleen, de drang om alles goedkoper of zelfs het goedkoopst te krijgen is evenzeer een nieuwe trend. Eerlijke handel zou je zeggen? Waardige werkomstandigheden in de rest van de wereld lijkt plots te vervagen als we ons ticket naar de zon boeken via Ryanair. Primark en andere ketens blijven de mensen lokken, hoe groot de wantoestanden daar ook zijn.
De uitdaging voor mij bestaat erin om mensen actief te informeren over de effecten van hun koopgedrag op de rest van de wereld.


Superdiversiteit in al zijn facetten


Verleden, heden en toekomst. Het ene kan niet zonder het andere. Mijn verleden en heden zijn gekenmerkt door uitsluiting, teleurstelling en discriminatie en dat op alle domeinen. Mijn vreemde naam, mijn toch niet zo bruine teint en mijn zwarte lokken reiken verder dan de Belgische landsgrenzen en zorgen in het huidig klimaat voor terughoudendheid, vooroordelen en zelfs haat.


Discriminatie op basis van natuurlijke kenmerken is schering en inslag. Want geef toe: wie kiest er zijn eigen ouders , zijn geboorteplaats, zijn etniciteit, zijn geslacht , zijn handicap,…. Het zijn allemaal dingen die ons overkomen en die moeder natuur ons geschonken heeft.


Hoe kunnen we dan als samenleving tolereren dat we net mensen uitsluiten op basis van natuurlijke, culturele of economische andere kenmerken? Beseffen we dan niet dat we hiermee collectief misdaden plegen tegen de menselijkheid? Hoe kan een toekomstbeeld gevormd worden als velen met mij hun heden doorworstelen met pijn, frustratie en wanhoop? Hoe kan iemand die zich verloren voelt, die zich geen identiteit durft aanmeten uit schrik voor de ander meebouwen aan die toekomst?


Hoe kan ik zichtbaar zijn en worden als de drang naar onzichtbaarheid het grootst is?


En zo krijgt een verhaal vorm


Zoveel gedachten spoken door mijn hoofd en zoveel dingen om te zeggen. Er is een begin geformuleerd met de Oikos nieuwjaarsbrief en ik heb hieruit al mooie voornemens geformuleerd. Een nieuwe kans om het anders te doen?


“Samen “ is mijn sleutelwoord. Het verhaal van onze toekomst krijgt dan wel vorm. Maar het moet een verhaal zijn waarbij eenieder zich betrokken voelt. Waar de superdiverse realiteit een plaats krijgt . Waar de vraagstukken over arbeid, inkomen, milieu, welvaart, fiscaliteit ,…. voor iedereen gelden en waar we een betere toekomst uitbouwen voor zij die na ons komen.

Ja, ik geloof in die transitie.


Saïda

Saïda Isbai is gezinswetenschapster en werkt voor ACV Diversiteit.

 

Read 4323 times Last modified on vrijdag, 06 februari 2015 11:15

Doneer

Wil je Oikos steunen als onafhankelijk platform? Dan kan door een bijdrage – groot of klein - te storten op BE29 0015 9877 0164 (BIC: GEBA BE BB) van Oikos vzw.

Over Oikos

Oikos wil een toonaangevend forum zijn voor de sociaal-ecologische tegenstroom. Oikos vertrekt vanuit de analyse dat het gangbare economische model ecologisch niet duurzaam is, en dat de emancipatie van velen in onze samenleving en de wereld nog lang niet voltooid is. Oikos behandelt alle dimensies van dit streven naar verandering: de onderliggende ethiek, de analyse van de bestaande toestand, de ontwikkeling van alternatieven en de politieke strategie.

Gratis proefnummer

Wil je graag een gratis proefnummer ontvangen van Oikos? Dat kan! Vul op deze pagina jouw gegevens in en wij sturen jou het laatste Oikos nummer als gratis proefnummer op.