Print this page
dinsdag, 16 september 2014 12:06

Van luie consument tot actieve burger

Written by
Rate this item
(2 votes)

 

Het zou makkelijk zijn: Jelle Goossens afserveren als ongeloofwaardig, na zijn getuigenis als ‘luie consument’ in de De Standaard van 13 september 2014.

Ook hij, werkend in de Noord-Zuid beweging, grijpt naar de goedkoopste producten in de supermarkt terwijl hij weet hoe nefast dat is voor boeren en leesmilieu. Je wordt niet vrolijk van zijn stuk, maar ze laat wel toe een stap vooruit te zetten in het debat over duurzaam consumeren. Het is een illusie als individu het gevecht te winnen als het systeem niet verandert. Zo illustreert hij uit eigen leven wat de psycholoog Harald Welzer trefzeker omschrijft: de onmiddellijke consumptiekans wint het altijd op mooie intenties. De dagdagelijkse routines, de dominante reclamebeelden van het goede leven en wat makkelijk voor grijpen ligt (de supermarkt om de hoek) maken deel uit van wie we zijn. De homo economicus is een deel van onze identiteit, ook van mezelf.

Goossens schuift een aantal oplossingen naar voor: de overheid die strengere normeninvoert, de supermarkten die met hun schaalvoordeel Fair Trade goedkoper maken en de consument zich beter informeert. Zo hoopt Goossens het bestaande voedselsysteem te verduurzamen.

Ik wil daar een cruciale dimensie aan toevoegen: je bent niet alleen consument, maar ook burger. Als kritisch consument kunnen we elk op zichhet bestaand systeem vergroenen, als actief burger kunnen we samen een alternatief systeem uitbouwen. Met andere routines, beelden van welzijn en distributiesystemen. Een utopie? Helemaal niet! Ik nodig Goossens uit om in gesprek te gaan met de duizenden Vlamingen die vandaag al bouwen aan een ander voedselsysteem. Het aantal initiatieven is niet bij te houden: honderden gezinnen die lid zijn van een voedselteams, nog meer die elke week werk maken van korte ketenlandbouw met fruit- en groentepaketten. En dan zwijg ik nog over de samenmoestuinen die je nu in elke stad vindt.

Het is een heerlijke paradox: terwijl Goossens klaagt over de luie consument, zijn er elke week meer en meer actieve burgers. En de kracht van deze nieuwe sociale praktijken is groot. Want het zoveelste milieurapport zal ons handelen niet veranderen. Maar de ontdekking dat samen groenten kweken of een voedselteam niet alleen betekenis geeft maar ook gewoon plezant is, zet je in beweging. Trouwens, in al die initiatieven die inzetten op de transitie naar een ander echt duurzaam voedselsysteem, kom ik alleen maar vrolijke burgers tegen. Aansluiten Jelle, zou ik zo zeggen!

 Dit artikel verscheen in De Standaard van 16 september 2014

 

Read 5383 times Last modified on vrijdag, 03 april 2015 13:34
Dirk Holemans

Dirk Holemans: coördinator van denktank Oikos / hoofdredacteur

van gelijknamige tijdschrift / publicist

Latest from Dirk Holemans