logo

vrijdag, 06 november 2009 00:00

Kyoto, Sinterklaas en China

Written by
Rate this item
(0 votes)

Dit is de maandelijkse Oikos-column voor Knack - editie oktober 2009

Recent hield de regering van de eilandengroep de Malediven een vergadering onder water. Een mediagenieke noodkreet die, in het licht van de komende top van Kopenhagen, de wereld oproept om de uitstoot van de broeikasgassen drastisch terug te dringen. 

Als de wereld daar niet in slaagt, zullen de Malediven het hoofd niet boven water houden. Maar ook onze meer gematigde streken zullen geplaagd worden door meer extreme weersomstandigheden. 

De top van de wereld ziet zich in Kopenhagen voor de uitdaging geplaatst om een opvolger te vinden voor het verdrag van Kyoto. Met dit Klimaatverdrag uit 1997 engageerden de industrielanden zich om de uitstoot van broeikasgassen in de periode 2008-2012 met iets meer dan vijf procent te verminderen ten opzichte van het niveau in 1990. Voor België betekende dit 7,5 procent en voor Vlaanderen 5,2 procent. 

Recent raakte bekend dat Vlaanderen haar doelstelling met een daling van 10,8 procent ruimschoots haalt. Hieruit zou men kunnen afleiden dat, als de CO2-uitstoot is gedaald in een rijke en geïndustrialiseerde regio, dit zeker zo voor heel de wereld. Niets is echter minder waar. Mondiaal steeg de CO2-uitstoot tot onbekende hoogten. De kans dat we de opwarming van de aarde kunnen beperken onder de grens van twee graden Celsius, wordt kleiner en kleiner. 

Dit betekent dat een postkyoto verdrag de lat veel, veel hoger zal moeten leggen. Maar ook dat we onze meetstaven best bijsturen. Want achter de daling in West-Europa zit, naast eigen inspanningen, ook een serieuze koolstoflek. 

Deze term slaat op het gegeven dat een land of regio de uitstoot vermindert op haar grondgebied maar deze op andere plek verhoogt door wat ze importeert. 
Welnu, een belangrijk deel van het verhaal is dat Westeuropa haar uitstoot samen met haar productie voor een belangrijk deel heeft uitbesteed aan China, het productiehuis van de wereld. Dit plaatst de daling van de uitstoot bij ons in een ander perspectief! 

Maar ook het debat over wie zijn uitstoot moet verminderen krijgt hierdoor een andere dimensie. Uiteraard moet China investeren in energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen. Maar uit een recente studie blijkt dat de helft van de toename van de uitstoot van broeikasgassen in China het gevolg is van de productie van geëxporteerde goederen. 

Hiervan gaat zestig procent naar het Westen. Dit betekent dat de Westerse consumenten - wij dus - verantwoordelijk zijn voor ongeveer een derde van de stijging van de Chinese emissies. 

Concreet gaat dit over elektronica, metalen, chemicaliën en textielproducten, zeg maar het T-shirt dat we dragen, de laptop waarop we tokkelen en de gsm die we niet meer kunnen missen. 

Dit alles is interessante kennis nu dat de hoogdagen van de consumptie weer naderen. In het licht van Sinterklaas en de eindejaarsperiode worden in China de megacontainerschepen weer vol geladen. 

Denken dat we als consumptieland ons niet moeten bekommeren over de gevolgen van de productie, is een illusie waarvan we ons best bevrijden. En ook de huidige crisis zal ons niet redden. 

De economische terugval heeft uiteraard de groei van China's export en dus onze koolstoflek verminderd, maar deze zullen zonder maatregelen onvermijdelijk terug toenemen in de toekomst. 

Werken aan een nieuw klimaatverdrag is dan ook werk maken van een andere wereldeconomie waar we minder consumeren en anders produceren. Hier ligt een groter gewicht bij regionale productie, dat gestimuleerd wordt door klimaatbewuste transportprijzen. 

En waarbij de rijke landen, gelet op hun historische verantwoordelijkheid in de klimaatcrisis, het Zuiden maximaal ondersteunen in de overgang naar een duurzaam energiebeleid. Het sluitstuk van die andere economie ligt bij een radicale belastinghervorming. 

Hierbij verschuiven de lasten op arbeid naar het belasten van milieugebruik door het invoeren van een koolstoftaks. Want in plaats van de gebruikelijke btw, de belasting die zicht ent op toegevoegde waarde - grotendeels gecreëerd door arbeid, wordt door overconsumptie voornamelijk waarde van onze planeet afgenomen. 

Dirk Holemans en Jef Peeters zijn redactieleden van Oikos. Tijdschrift voor sociaal-ecologische verandering

Read 3782 times Last modified on zaterdag, 12 december 2015 12:16
Dirk Holemans

Dirk Holemans: coördinator van denktank Oikos / hoofdredacteur

van gelijknamige tijdschrift / publicist

Doneer

Wil je Oikos steunen als onafhankelijk platform? Dan kan door een bijdrage – groot of klein - te storten op BE29 0015 9877 0164 (BIC: GEBA BE BB) van Oikos vzw.

Over Oikos

Oikos wil een toonaangevend forum zijn voor de sociaal-ecologische tegenstroom. Oikos vertrekt vanuit de analyse dat het gangbare economische model ecologisch niet duurzaam is, en dat de emancipatie van velen in onze samenleving en de wereld nog lang niet voltooid is. Oikos behandelt alle dimensies van dit streven naar verandering: de onderliggende ethiek, de analyse van de bestaande toestand, de ontwikkeling van alternatieven en de politieke strategie.

Gratis proefnummer

Wil je graag een gratis proefnummer ontvangen van Oikos? Dat kan! Vul op deze pagina jouw gegevens in en wij sturen jou het laatste Oikos nummer als gratis proefnummer op.