logo

maandag, 20 april 2015 08:39

Anne Snick: “Door complementaire munten zijn we niet langer afhankelijk van banken met casinogedrag”

Written by
Rate this item
(1 Vote)

‘Maak je buurt uitmuntend’ is een handboek voor het ontwikkelen van een lokale gemeenschapsmunt. Anne Snick, coauteur van het boek, is een van de experts in complementaire muntsystemen die op Ecopolis zal debatteren over hoe we tot een meer duurzaam financieel systeem kunnen komen. “Momenteel is er maar één erkende munt. We moeten plaats maken voor meerdere munten die helpen om aan de noden van mensen tegemoet te komen.”

Wat is het doel van het boek ‘Maak je buurt uitmuntend’?

Anne Snick: “Dit boek is een aanzet om nieuwe muntsystemen te lanceren. Er zijn hefbomen nodig voor de nieuwe munten die al bestaan, want het blijven nevenverschijnselen onder de radar. Nu worden ze gezien als sociale of culturele activiteiten die losstaan van de economie. Maar een nieuwe munt kan ook bijdragen tot het versterken van de deeleconomie, en die moet als economie erkend worden. Autodelen, voedselteams, elkaar helpen in de buurt,… zijn vormen van economie die even belangrijk zijn als de competitieve economie. We hebben momenteel maar één muntsysteem dat door het beleid erkend wordt. Dat systeem is competitief, werkt enkel voor de sterksten en is in strijd met de grenzen van de natuur.”

“Geld berust op een afspraak binnen een groep om iets als ruilmiddel te erkennen. Die afspraken moeten toelaten om middelen te laten circuleren zodat de bestaande noden beantwoord worden. Onze huidige economie voldoet niet aan de noden van iedereen. Als we willen dat onze samenleving en onze economie opnieuw veerkrachtig worden, moeten we opnieuw aan de noden van de mensen voldoen. En dus komen we automatisch uit bij een verandering van het geldsysteem."

Wat is er fout met huidige geldsysteem?

“Overheden hebben het monopolie om geld te ontwikkelen aan de banken gegeven. De banken kunnen in hun streven naar winst zoveel risico’s nemen dat ze enorme crisissen veroorzaken, en daarvoor moet de belastingbetaler opdraaien. We moeten afstappen van dat bankenmonopolie want het is een ongezonde situatie dat we zo afhankelijk zijn van de bankensector. We zijn zo sterk gevormd door het geld-denken. Het is alsof geld een gegeven is waar we geen grip op hebben en waarvan we alleen maar kunnen hopen dat het goed gaat. Die gedachte moeten we opzij schuiven.”

“We willen het huidige muntsysteem van de euro absoluut niet afschaffen. Voor sommige doelen werkt het prima. Alleen kan het op zichzelf niet alle noden realiseren. Laat naast de door euro’s gedreven economie ruimte voor andere muntsystemen die voor andere doelen en met andere regels ontwikkeld worden en die een tegenwicht kunnen bieden. In dit boek leggen we uit hoe je dat als lokale overheid kan aanpakken. We kunnen eigen geldsystemen ontwikkelen, die ervoor zorgen dat we beter in staat zijn om bepaalde waarden te realiseren zoals een gezond leefmilieu, veiligheid en netheid in de buurt,… Het is een leerproces dat we als samenleving moeten doorlopen. Dit boekje is een stap in dit leerproces.”

Waarom kan het huidige financiële systeem die noden niet beantwoorden?

“We zitten in een dominant economisch systeem waarin alles moet blijven groeien. Economie wordt afgemeten aan de groei van geld: het bruto nationaal product, groeicijfers,… Alle economische en sociale processen staan in functie van geldproductie. De hele samenleving en natuur worden hierdoor opgeslorpt. We moeten dat omgooien en het welzijn van de planeet, de mens en het maatschappelijk welzijn weer centraal plaatsen. Daarvoor moeten we een ecosysteem van verschillende munten ontwikkelen die dienen voor de verschillende maatschappelijke en planetaire noden. Dan pas hebben we weer een economie die zijn naam waardig is.”

“Complementaire muntsystemen werken op basis van een puntensysteem dat toelaat om bij te houden wie wat voor een ander lid van de gemeenschap doet. Maar het is geen doel op zich om meer en meer punten te bezitten. Het gaat erom dat we toegang krijgen tot goederen of diensten die je niet zelf moet verdienen met euro’s, omdat je bijvoorbeeld beroep kan doen op hulp of materiaal van iemand uit je dorp. Het bevrijdt mensen uit de ratrace waarin we zitten. Want je moet niet langer streven naar het bezitten van meer en meer geld. Geld is geen doel maar een middel. Dat is de kernboodschap van het boek.”

Houdt een complementair muntsysteem rekening met de grenzen van de natuur en het sociale aspect, wat de dominante economie niet doet?

“Muntsystemen zijn afspraken tussen mensen. Je kan alles ontwerpen naargelang het doel. Het is niet omdat het een complementaire munt is dat het per definitie ecologisch of sociaal is. Je kan een ecologische munt ontwerpen, zoals de e-portemonnee in Limburg. Maar je kan ook systemen ontwerpen met een commercieel doel die geen rekening houden met de grenzen van de natuur. Zoals de getrouwheidskaarten in supermarkten of de Frequent Flyer Miles; vliegmaatschappijen die lege zitjes verkopen met een puntensysteem om klanten aan zich te binden.”

“Een ecosysteem van diverse muntsystemen is goed in die zin dat het ons bevrijdt van het monopolie van de banken. Het zal de economie weerbaarder maken als we niet langer afhankelijk zijn van het casinogedrag van de banken. Want banken zijn momenteel de enige schepper van geld.”

Zijn dit steeds initiatieven van onderuit?

“In het boekje bespreken we de triade van co-constructie met drie tandwielen. Het grootste tandwiel zijn mensen die samen met en voor elkaar dingen anders beginnen doen. Het tweede tandwiel is de organisatie die faciliteert en ervoor zorgt dat afspraken en regels ontwikkeld worden. Het derde tandwiel is het beleid dat de nodige middelen en wettelijke kaders voorziet.”

“Zo kan je bijvoorbeeld in de stad Gent gratis parkeren als je aan autodelen doet. Dat is een enorme hefboom om die organisaties een duw in de rug te geven en om mensen aan te zetten tot autodelen. De bedoeling is dat die drie tandwielen samenwerken om elkaar te ondersteunen. Als er iets misgaat met de euro, dan heb je nog steeds lokale muntsystemen om op terug te vallen en om ons te voorzien van bepaalde basisbehoeften.”

Hebben nieuwe muntsystemen internationale faam?

“Complementaire munten zijn internationaal aan een doorbraak bezig. Frankrijk en Californië hebben onlangs de wetgeving aangepast. In Frankrijk staat in de wet dat organisaties in de sociale en solidaire economie eigen geldsystemen mogen creëren. In Londen is er een buurt waar een deel van de lokale belastingen in de lokale munt betaald worden. Ook de Vlaamse overheid heeft de kansen van andere muntsystemen gezien en heeft daarin zijn rol opgenomen met dit boekje. Ik hoop dat ze daar ook trots op is en dit verder blijft voeden.”

Denkt u dat de huidige regering, die nu hoofdzakelijk focust op economische groei, dit handboek zal gebruiken?

“Ik denk dat elke overheid het welzijn van de bevolking voor ogen heeft. Dit boekje is een primeur in Europa. Het zou jammer zijn als de overheid het niet gaat gebruiken. Het staat natuurlijk niet letterlijk in het regeerakkoord. Maar de stad Gent is er al lang mee bezig, Limburg en Turnhout lanceren een munt en in andere steden zijn er ook al veel initiatieven. Als we met genoeg organisaties en gemeenten tonen dat we ermee bezig zijn, zal de overheid wel volgen. Zij moeten dan een beleidscontext creëren waarin deze initiatieven gefaciliteerd en zichtbaar gemaakt worden, zodat ze niet meer worden gezien als een soort marginaal verschijnsel.”

“Als de overheid subsidiariteit ernstig neemt en voeling heeft met de burger dan moeten ze de initiatieven die nu op het lokale niveau aan het groeien zijn ernstig nemen en stimuleren. Ik heb daar vertrouwen in. Als men spreekt over ‘de kracht van verandering’, dan ligt hier de kans voor een heel krachtige verandering.” 

Read 3532 times

Doneer

Wil je Oikos steunen als onafhankelijk platform? Dan kan door een bijdrage – groot of klein - te storten op BE29 0015 9877 0164 (BIC: GEBA BE BB) van Oikos vzw.

Over Oikos

Oikos wil een toonaangevend forum zijn voor de sociaal-ecologische tegenstroom. Oikos vertrekt vanuit de analyse dat het gangbare economische model ecologisch niet duurzaam is, en dat de emancipatie van velen in onze samenleving en de wereld nog lang niet voltooid is. Oikos behandelt alle dimensies van dit streven naar verandering: de onderliggende ethiek, de analyse van de bestaande toestand, de ontwikkeling van alternatieven en de politieke strategie.

Gratis proefnummer

Wil je graag een gratis proefnummer ontvangen van Oikos? Dat kan! Vul op deze pagina jouw gegevens in en wij sturen jou het laatste Oikos nummer als gratis proefnummer op.