Oikos

Het wordt stilaan een gewaardeerde traditie: de Groene Academie van Oikos. Net als vorige jaren biedt Oikos ook dit najaar een basisopleiding aan over ecologisme als ideologische stroming. Op drie zaterdagen worden de bouwstenen van de groene ideologie uit de doeken gedaan. De dagen bestaan uit een voor- en namiddag gedeelte, waarbij telkens deskundigen een uiteenzetting geven die uitmondt in een groepsgesprek in een ongedwongen sfeer. Tijdens de eerste dag wordt inzicht gegeven in de historische wortels en de ontwikkeling van het ecologisch bewustzijn, van het ecologisch denken en de groene partij. De tweede dag focust op de verschillende opvattingen binnen de groene beweging over de economie en op ecologisch burgerschap als uitgangspunt van een hedendaagse, dialogische democratie. Tot slot schetsen we een groene kijk op de toekomst van de welvaartsstaat en gaan we in gesprek met ecologisten uit de praktijk.

De Groene Academie vindt dit jaar plaats op 5 oktober, 16 november en 14 december. Meer informatie vind je hier. Let wel, wegens de grote belangstelling is snel inschrijven aan te raden!

We mogen weer terugblikken op een geslaagde editie van Het Groene Boek. Een geïnteresseerd publiek van een vijfhonderdtal mensen bezocht de verschillende debatten en lezingen in de theaterzaal en het forum van het Kaaitheater. Enkele hoogtepunten waren zonder twijfel het eerste debat met o.m. Harald Welzer en de jonge actieve schrijver Rutger Bregman over hoe consumptie onze identiteit heeft gevormd, en het inspirerende transitiedebat met o.m. Michel Bauwens en Rik Pinxten. Veel aandacht was er ook voor het debat tussen Koen Haegens, Ann Demeulemeester en Joke Hermsen over 'de tijdstrijd'. Maar ook het generatiegesprek was erg bijzonder door de boeiende interacties, zo kregen de tachtiger Paula Semer en twintiger Sihame El Kaouakibi de zaal stil tijdens hun gesprek. Ook de internationale gasten Joan Martinez-Alier en Ezio Manzini konden op heel wat belangstelling rekenen. Weinigen konden de vele spraakmakende boeken aan de verschillende standen weerstaan, maar ook door de boekenruil gingen heel wat mensen met een 'nieuw' boek naar huis, in ruil voor een exemplaar uit hun eigen boekenkast.

Voor programmator Dirk Holemans toont de grote belangstelling voor Het Groene Boek dat mensen zich terug meer betrokken voelen bij hun toekomst: "Niet toevallig trok het debat over hoe de transitie naar een duurzame samenleving realiseren, het meeste publiek. Maar ook boeken die nauw aansluiten bij de concrete leefwereld, zoals Groeten uit Transitië, konden rekenen op heel wat belangstelling. Voor ons een duidelijke stimulans om van Het Groene Boek een traditie te maken, alle suggesties voor de vierde editie in 2014 zijn welkom!"

Op zondag 28 april is Ezio Manzini te gast op Het Groene Boek. Hij geeft er de afsluitende lezing.

Ezio Manzini is misschien wel ‘s werelds belangrijkste expert in duurzaam design. Hij is professor Industrieel Design aan de Milanese Polytechnic en is er ook directeur van CIRIS, het interdepartementaal Centre for Research on Innovation for Sustainability. Manzini doet onderzoek naar innovatieve processen in het productie- en consumptiesysteem, en vooral naar de relatie tussen productstrategieën en milieubeleid in het kader van duurzame ontwikkeling.

Verder heeft hij verschillende boeken over design geschreven, waaronder The Material of Invention, Artifacts: Towards a New Ecology of the Artificial Environment, en Solid Side: The Search for Consistency in a Changing World (met Marco Susani). Zijn recent boek, Sustainable Everyday, beeldt zich in hoe het leven kan zijn in een duurzame samenleving aan de hand van mogelijke scenario’s en werkzame alternatieven.

Manzini is tevens redacteur bij verschillende wetenschappelijke tijdschriften, waaronder Journal for Sustainable Product Design (VK). Op de website changedesign.org wordt een greep van zijn ongepubliceerde manuscripten aangeboden. 

Meer info over Het Groene Boek

Op zondag 28 april 2013 is Het Groene Boek aan zijn 3de editie toe. Het Groene Boek wil een ontmoetingsplek zijn voor iedereen die begaan is met de transitie naar een sociaal-ecologische samenleving. Academici, kunstenaars, internationale denkers en spelers uit het middenveld zitten samen aan tafel om de vragen die de ecologische crisis oproept, het hoofd te bieden. In dialoog met het publiek gaan ze op zoek naar oplossingen en alternatieven.

Eén van de sprekers is Koen Haegens. Hij is redacteur van De Groene Amsterdammer en schrijft daarin over onderwerpen als populisme, het nieuwe werken en de economische crisis. Hij verbleef jaren in Berlijn, waar hij ontdekte dat lage woonlasten tijd en rust geven. In zijn boek Neem de tijd. Overleven in de To go-maatschappij (2012) zoekt Koen Haegens naar de wortels van onze haast, die ondanks de technologische vooruitgang niet verminderd is. Zijn onverwachte conclusie is dat we van onze tijd beroofd zijn, door ‘tijdsdieven’ – maar het is nog niet te laat om daar iets aan te doen. Door gezamenlijk de strijd aan te gaan met de klok kunnen we volgens hem weer baas worden over onze eigen tijd – en regisseur van ons eigen leven.

Tijdens Het Groene Boek gaat hij het debat aan met Jan Blommaert (auteur van De 360° werknemer), Ann Demeulemeester en essayist Stefan Hertmans onder de noemer "De Tijdstrijd".

Het Centrum voor Duurzame Ontwikkeling, het Centrum voor Lokale Politiek, Ugent10:10 en de Gentse Studentenraad (Universiteit Gent) organiseerden in februari en maart samen met Kunstencentrum Vooruit een studium generale ‘duurzaamheidsdenken’. Deze keer stond het thema 'Duurzame Steden' centraal.

Ecofeminisme wordt niet altijd met evenveel enthousiasme onthaald. Zelfs niet in feministische kringen. Daar zijn begrijpelijke redenen voor. Het heeft feministes bloed, zweet en tranen gekost om het juk van de zogenaamde band tussen vrouwen en de natuur van zich af te werpen. Als er dan plots een nieuwe feministische stroming opduikt die de link tussen de ecologische crisis en de onderdrukking van vrouwen centraal stelt - en die op die manier de band tussen vrouwen en de natuur opnieuw binnen lijkt te brengen - is het te begrijpen dat vrouwen op hun hoede zijn.

Lees verder

Op zaterdag 23 februari was de Oikos-publicatie Mensen maken de stad onderwerp van gesprek op radio Klara in het programma Trio. Dirk Holemans sprak met architect en publicist Koen Van Synghel over de toekomst van onze steden. Je kan het gesprek hier herbeluisteren.

Maandag 25 februari ging ook de Radio 1-uitzending van het Vermeylenfonds over Mensen maken de stad. De uitzending is hier te herbeluisteren.

Meer info over het boek vind je hier. Bestellen kan door € 19,95 + € 2 verzendingskosten over te schrijven op het rekeningnr. 001-5987701-64 van Oikos vzw met als vermelding ‘Mensen maken de stad’.

Voedsel kost niets meer en juist daarom is de sociale en ecologische kost enorm.

De crisis over gesjoemel met paardenvlees toont opnieuw dat voedsel geen gewone koopwaar is. Voor de meeste mensen betekent het een wereld van verschil of ze koeien- of paardenvlees eten. Net zoals voor anderen vlees eten tout court een belangrijke zaak vormt. De reden hiervoor is dat eten tot het wezen van onze cultuur hoort. Wat en hoe we eten, met wie en waar we eten en hoeveel tijd we over hebben voor de aankoop, de bereiding en het verorberen van voedsel, maakt wie we zijn als individu en als gemeenschap. 

Woensdag 28 november stelde Oikos, samen met Kauri, Fairfin, Vooruit en Club of Rome-CoR EU, het boek Geld en duurzaamheid voor aan een geïnteresseerd publiek. Deze publicatie is de vertaling van het oorspronkelijke rapport van de Club van Rome Money and Sustainability, en werd gerealiseerd door Oikos en Uitgeverij Jan Van Arkel.

Auteur Bernard Lietaer plaatste in zijn uiteenzetting geld en de daaraan verbonden crisissen in een breder kader. Hij toonde aan hoe het monopolie van één munt, en de daarmee gepaard gaande speculatie, bankenschulden en economische groei de huidige, structurele crises hebben veroorzaakt.

De financiële crisis is veroorzaakt door het onverantwoord gedrag van bankiers en speculanten. Dat is de gangbare uitleg die ons gerust stelt. Want door de speculatie in te dijken en banken beter te reguleren komt alles terug in orde.

Of is er meer aan de hand? Volgens Bernard Lietaer wel. Hij graaft dieper en ziet het monopolie van één munt, gebaseerd op bankenschulden en economische groei, als oorzaak van de structurele crises. Lietaer pleit dan ook voor een ‘ecologie van het geld’, waar in een monetair ecosysteem naast de conventionele munt ook verschillende complementaire munten bestaan. Zo daalt de kwetsbaarheid van ons financieel-economisch systeem en wordt het ook beter mogelijk om sociale en ecologische doelstellingen te bereiken.