Oikos

In 1928 voorspelde J.M. Keynes dat er 100 jaar later een vrijetijdmaatschappij zou ontstaan. Het kapitalisme was in staat de productiviteit met rasse stappen te doen stijgen. Daardoor zou er een maatschappij van overvloed ontstaan en dus de materiële behoeften voldaan. Eerst moest de bevolking wel door een onzalig kapitalisme, een pact met de duivel sluiten. Dan lonkte de utopie van de vrije tijd: schaarse arbeidstijd en onbegrensde mogelijkheden om zich aan cultuur en vrijheid te wijden. Dan zouden er andere problemen komen: de mens die een zinvolle invulling moet geven aan die nieuwe vrijheid. Het boek How much is enough? van Robert en Edward Skidelsky inspireerden ons om Keynes’ claim te onderzoeken.

De klassieke monetaire politiek trapt op zijn adem als het gaat om het bestrijden van de depressie. In deze toestand is er een niet-conventionele politiek van de centrale banken nodig en een budgettaire stimulus door de overheid. Die benadering kan ons bovendien helpen bij de transitie naar een groene economie. We laten ons in de bespreking daarvan leiden door het nieuwste boek van de Amerikaanse econoom Paul Krugman: End this depression now!

Marc Roche meldt in Le Monde van 8 april grote verliezen in het Chief Investment Office van JPMorgan, opbasis van een bericht op de voorpagina van The Wall Street Journal van 6 april. De voorzitter en CEO van JPMorgan, Jamie Dimon ridiculiseert het bericht en zegt dat het gaat om “A complete tempest in a tea-pot”.

Het voorval lijkt om veel meer te gaan dan een onbetekenend fait divers. Het is eerder tekenend voor de strijd die er gevoerd wordt over de regulering van het bankwezen.

Peter Tom Jones vestigde in Vlaanderen de aandacht op het verschijnsel van het klimaatscepticisme: twijfel zaaien over de consensus van de klimaatwetenschap. In Le Monde van 18 februari 20121 verscheen een bijdrage over uitgelekte documenten van de Amerikaanse denktank Heartland Institute. De documenten werden bekend gemaakt door de blog DeSmogBlog, opgericht in januari 2006 ter bestrijding van desinformatie omtrent de opwarming van het klimaat (www.desmogblog.com). Die documenten verschaffen informatie over het budget van het Heartland Institute, zijn actieplannen en financiers, en over de vergoede experts die als woordvoerder van het klimaatscepticisme optreden.